ROUTES

U kunt het Reeuwijkse Land ontdekken door het volgen van zes routes. Elke route is bewegwijzerd en geeft informatie over speciale objecten langs de route. Ook kunt u op deze site informatie vinden over de makers van het landschap en de sporen uit het verleden van het Reeuwijkse Land. U kunt de routes hier bekijken en printen of downloaden.


De routekaarten zijn als pdf te downloaden. Om deze bestanden te kunnen openen, heeft u het gratis programma Adobe Reader nodig.

Fietsroutes
Veenweideroute (28 km)
Ruigeweideroute (26 km)

Wandelroutes
Bruine Goudroute (17 km)
Prinsendijkroute (15 km)

Kanoroutes
Oude Dorpenroute (10 km)
Graven en Bisschoppenroute (24 km)
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Veenweideroute
Met deze fietsroute ontdekt u de polder en het Reeuwijkse plassengebied. De route is bewegwijzerd, volg de zeskantige ANWB borden. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.


Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. ’s-Gravenbroekseweg 156
De Rokende Turf is genoemd naar de herberg die vroeger op de plaats van het naastgelegen blokje woningen stond. De herberg kreeg zijn naam vanwege de rook die als gevolg van het stoken van natte turf ontstond. Het huidige gebouw heeft dienst gedaan als lagere school. Nu is het een groepsaccommodatie.


2. ’s-Gravenbroekseweg 108
Dit huis is ontworpen door de beroemde Nederlandse architect Gerrit Rietveld. Hij is vooral bekend om het Rietveldhuis in Utrecht en de Rietveldstoel, die tegenwoordig zelfs als bouwpakket te krijgen is. Het huis en de verwilderde tuin zijn in 2003 opgeknapt en nu weer in volle glorie zichtbaar.


3. ’s-Gravenbroekseweg 1
Deze woning is gebouwd omstreeks 1735 en is een rijksmonument. Van oorsprong was het een herberg. Vanaf 1806 heeft het lange tijd dienst gedaan als burgemeesterswoning. Tot 1917 werd de grote kamer van dit pand verhuurd voor gebruik als ‘regthuys’ en raadzaal.

De naam ’s-Gravenbroek betekent ‘het drassige land van de graaf’. Broek is namelijk een ander woord voor moeras of drassig land. Het Reeuwijkse Land was grotendeels land van de graaf van Holland.


4. Raadhuisweg 5-9
Nog een voormalig gemeentehuis, deze is gebouwd in 1918. In 1986 is het verbouwd tot een appartementencomplex. Het uiterlijk is hierbij geheel in oude staat gebleven. Het linker deel van het pand was de voormalige burgemeesterswoning. Naast dit gebouw staat het huidige gemeentehuis.


5. Dorpsweg 7
Dit pakhuis van Vergeer Kaas was voorheen een graanmaalderij van de Coöperatieve Landbouwvereniging St. Catharina. Bij de opening van de graanmaalderij in 1915 is het gebouw ingewijd door de pastoor van het dorp. Het gebouw is nu een gemeentelijk monument.


6. Rooms Katholieke kerk H.H. Petrus en Paulus
Deze neo-gotische kerk is gebouwd in 1889 en is aan het eind van de vorige eeuw gerestaureerd. De (neo)gotische stijl is onder meer te herkennen aan de spitse bogen. Binnen in de kerk zijn veel heiligen beelden. Het gehele complex van kerk, pastorie, tuin, klooster en school bevindt zich in oorspronkelijke staat en is gemeentelijk monument.


7. Oude Begraafplaats Boskoop
De oude begraafplaats van Boskoop heeft een zeer mooie toegangspoort geheel in de neoclassicistische stijl. Bij deze stijl werden veel zandlopers en doodshoofden gebruikt, om ons te herinneren aan ons tijdelijke bestaan. ‘Momento Mori’ is een belangrijke spreuk uit deze tijd, wat ‘gedenk te sterven’ betekent.

Boskoop heeft zijn naam te danken aan de cope-ontginningen die hier na het jaar 1000 hebben plaatsgevonden. Een cope-ontginning is een systematische manier van ontginning, waar grote rechthoekige blokken met een vaste breedte (100 tot 115 m.) en diepte (ongeveer 1250 m.) werden uitgemeten en omgeven door afwateringsstelsels (onder andere sloten) om het veen te ontwateren en daarna in cultuur te nemen.


8. Boomkwekerijmuseum
In deze voormalige woonhuizen is het Boomkwekerijmuseum gevestigd sinds 1981. Het museum laat de historie van Boskoop en de boomkwekerij zien. Het kleinste huisje is ingericht in de stijl van 1895-1900 inclusief een historische kwekerij en is een rijksmonument sinds 1998.


9. Rijneveld 153 - De Proeftuin
De sortimentstuin van het Proefstation in Boskoop toont een enorme verscheidenheid aan gewassen. De gewassen zijn overzichtelijk gerangschikt en voorzien van wetenschappelijke benamingen. De Proeftuin is de hele week gratis te bezichtigen. Een rondleiding met een gids kunt bij de VVV bespreken.


10. Polder Tempel
Deze droogmakerij (drooggemalen plas) is één van de plassen van het Kleine Plassengebied geweest. Deze plassen zijn in de periode van 1879 tot 1878 drooggemalen. Het grote plassengebied, de Reeuwijkse Plassen, zijn na veel onenigheid niet drooggemaakt. De oorsprong van de opmerkelijke naam van deze polder is onbekend.


11. Oud Reeuwijkseweg 15
Deze boerderij, ‘Zomerlust’, uit het laatste kwart van de 19e eeuw heeft een halsgevel en een zogenaamd wolfsdak (een dak met een afgekipt puntje aan de voorzijde). Hier woonde en werkte ‘het boertje van Reeuwijk’, die in zijn tijd bekendheid oogstte als kruiden- en wonderdokter.

Reeuwijk is de aanduiding van een wijk met sloten. In oude tijden, werd een sloot, ree genoemd, vandaar Reeuwijk. Voorheen was het Rewic en geleidelijk werd het Reewijk, tot er in 1794 de letter U tussen schoof, om welke reden is onbekend. Wie dus historisch juist wil zijn, moet de ‘u’ weglaten. Er is geprobeerd, om weer Reeuwijk zonder U te schrijven, echter zonder resultaat.


12. Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk
Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk is sinds 1989 gevestigd in een oude veenweideboerderij. Deze boerderij dateert uit 1907 en is vrijwel nog geheel intact. In het museum is een speciale dvd te zien over het Reeuwijkse Land en de makers van dit landschap.


13. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ruigeweideroute
Met deze fietsroute ontdekt u de polder en de oude boerenbuurten. De route is bewegwijzerd, volg de zeskantige ANWB borden. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.


Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. Kerkweg 4
Dit gebouw was van 1927 tot 1982 gemeentehuis. Eerst van de gemeente Lange Ruige Weide, later van gemeente Driebruggen. De zwartmarmeren plaquette van de eerste steenlegging is te zien in Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk.


2. Kerkweg 15
Deze woning uit 1888 was voorheen het doktershuis. Het is gebouwd in Renaissance stijl, een rijke uitvoering voor een doktershuis. De opdrachtgevers waren de gemeenten Lange Ruige Weide en Waarder.

De Kerkweg heeft ondanks de naam nooit een kerk in de buurt gehad. De dichtstbijzijnde kerk staat in Waarder.


3. Zuidkade 2
Dit woonhuis is het oudste pand in de kern Driebruggen. Het huis dateert uit de 17e eeuw en staat bekend als ‘Het Hoge Huys’. In 1995 is het huis gerestaureerd.


4. De Groendijk 2
Deze woning werd grotendeels gebouwd in de 18e eeuw. Het lijkt een boerderij, maar werd rond 1740 beschreven als een ‘woonhuis, winkel en tapperij’. Van 1749 tot 1973 heeft hier een bakkerij gezeten.

De Groendijk en het begin van het Westeinde volgen de loop van veenstroom de Oude Wetering. Het Westeinde is een in originele staat verkerende boerenbuurt.


5. Westeinde 63
Op de boerderij zelf staat ‘Anno 1860’, maar waarschijnlijk is de boerderij ouder. Er is al sprake van bebouwing sinds 1616. De voorgevel is in de vorm van een afgeknotte klokgevel. Links in de voorgevel zijn de kleine raampjes van de kaaskelder en de opkamer nog aanwezig.


6. Westeinde 13
De voorgevel van gele ijsselsteentjes onder een witte pleisterlaag schijnt al van ongeveer 1735 te dateren. Het opvallende bovenraam in de voorgevel is een zogenaamd ‘engelenvenster’. De boerderij ligt op een kleilaag, een halve meter hoger dan de omgeving.


7. Westeinde 12
Deze boerderij is in 1848 gebouwd in donkerrode rijnsteen, wat toen een luxere steen was dan de gele ijsselsteentjes. De stal is wel van gele ijsselsteentjes gebouwd. Erg mooi aan de boerderij is de decoratief gesneden makelaar.


8. Goejanverwellesluis
De eerste sluis op deze plaats is gebouwd na het graven van de Dubbele Wiericke in 1366. Via deze sluis kun je richting de Oude Rijn varen (Bodegraven, Woerden). In de eerste helft van de 20e eeuw werden per week wel 100 schepen geschut. Schepen met mest, vuilnis, alles ging over water.


9. Vrouwe Justitia
Deze vrouwe Justitia zonder blinddoek is waarschijnlijk de laatste bestaande kaak- of schandpaal in Nederland. Het aan de kaak stellen was voor de Franse Revolutie de meest toegepaste ‘erestraf’, voor bijvoorbeeld meineed, ontrouw, inbraak en belediging. In Nederland is het gebruik van schandpalen in 1854 officieel afgeschaft.


10. Prinsesseboerderij
In 1787 werd Wilhelmina van Pruisen (de vrouw van stadhouder Willem V) aangehouden door rebellen, de antimonarchisten, op haar reis van Nijmegen naar Den Haag. Zij werd naar Hekendorp gebracht en moest overnachten in de boerderij van Adriaan van Leeuwenhoek. Deze boerderij werd later de Prinsesseboerderij genoemd.


11. Poldermuseum Gemaal de Hooge Boezem
In dit mooie museum is 900 jaar zorg voor de waterhuishouding bewaard gebleven. Het museum is gevestigd in een voormalig gemaalcomplex. U kunt onder andere de draaiende machines in het pomphuis en exposities bekijken en zo meer leren over het op peil houden van het water in de polder door de eeuwen heen.


12. Gemaal Stein
Dit gemaal is gebouwd in 1883 en was oorspronkelijk een stoomgemaal. Nu is het een elektrisch gemaal dat nog steeds de polder Stein bemaalt.


13. Twaalfmorgen 7
Dit vissershuisje is sinds 1971 een rijksmonument. Het bouwjaar ligt tussen 1800 en 1825. Het is een éénlaags huisje onder een zogenaamd wolfsdak met Hollandse pannen.


14. Twaalfmorgen 39
Deze boerderij uit 1925 heeft een rijk geornamenteerde voorgevel met zeer symmetrische indeling. Mooi zijn ook de windveren (daklijsten) met de boven het dak uitstekende makelaar (uitstekende deel op de top van het dak).


15. Hoogeind 34
Deze boerderij is gebouwd in de 18e eeuw en is nog grotendeels in oude staat. De kleinere vensters in de voor- en zijgevel geven de plaats aan van de (kaas)kelder en de opkamer. Het boenhuis aan de zijkant van de boerderij is in originele staat nagebouwd in 1983. Vaak pootte men vroeger drie bomen voor de voorgevel als symbool voor geloof, hoop en liefde. In 1875 liet de toenmalige bewoner het naastgelegen zomerhuis (Hoogeind 36) bouwen.


16. Hoogeind 48
Deze woning is een daggelderswoning uit 1910. Een daggelder is iemand die als inhuurkracht voor dagloon werkte in de landbouw.


17. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bruine Goudroute
Met deze wandelroute ontdekt u het Reeuwijkse plassengebied. De route is bewegwijzerd, volg de geel-rood-gele stickers. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.

Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk
Streekmuseum Oudheidkamer Reeuwijk is sinds 1989 gevestigd in een oude veenweideboerderij. Deze boerderij dateert uit 1907 en is vrijwel nog geheel intact. In het museum is een speciale dvd te zien over het Reeuwijkse Land en de makers van dit landschap.


2. Breevaart
De naam van dit water betekent breed water waar gevaren kan worden. De Breevaart was een belangrijke verbindingsroute van Reeuwijk met Gouda. Vele turven zijn via de Breevaart richting Gouda verscheept als brandstof voor de bleekerijen, bierbrouwerijen en pijpenmakers.

Reeuwijk is de aanduiding van een wijk met sloten. In oude tijden, werd een sloot, ree genoemd, vandaar Reeuwijk. Voorheen was het Rewic en geleidelijk werd het Reewijk, tot er in 1794 de letter U tussen schoof, om welke reden is onbekend. Wie dus historisch juist wil zijn, moet de ‘u’ weglaten. Er is geprobeerd, om weer Reeuwijk zonder U te schrijven, echter zonder resultaat.


3. ’s-Gravenbroekseweg 1
Dit rijksmonument is gebouwd omstreeks 1735. Van oorsprong was het een herberg. Vanaf 1806 heeft het lange tijd dienst gedaan als burgemeesterswoning. Tot 1917 werd de grote kamer van dit pand verhuurd voor gebruik als ‘regthuys’ en raadzaal.

De naam ’s-Gravenbroek betekent ‘het drassige land van de graaf’. Broek is namelijk een ander woord voor moeras of drassig land. Het Reeuwijkse Land was grotendeels land van de graaf van Holland.


4. Plas Elfhoeven
De oorspronkelijke polder die hier lag was elf hoeven groot. Een hoeve was de landbouwgrond die bij één boerderij hoorde. De eilandjes in deze plas zijn overblijfselen van de turfwinning, de zogenaamde legakkers. De legakkers waren stroken land waar de turf op te drogen werd gelegd. Door de kracht van wind en water zijn hier maar kleine stukken van over.


5. Plas Vrijhoef
Vrijhoef was vroeger een zelfstandig ambachtje met bepaalde rechten. Een ambacht is een gebied waarbinnen de schout onder de ambachtsheer zijn ambt uitvoerde. De stad Gouda was ambachtsheer van de ‘Vrije Hoeve’. In de 19e eeuw is het zelfs korte tijd een zelfstandige gemeente geweest met 10 huizen.

De gemeente Vrijhoeven telde in 1825 in totaal 17 inwoners.


6. Twaalfmorgen 7
Dit vissershuisje is sinds 1971 een rijksmonument. Het bouwjaar ligt tussen 1800 en 1825. Het is een éénlaags huisje onder een zogenaamd wolfsdak (een dak met een afgekipt puntje aan de voorzijde) met Hollandse pannen. Het is één van de weinige originele huisjes langs de Twaalfmorgen.


7. Twaalfmorgen 39
Deze boerderij uit 1925 heeft een rijk geornamenteerde voorgevel met zeer symmetrische indeling. Mooi zijn ook de windveren (daklijsten) met de boven het dak uitstekende makelaar (uitstekende deel op de top van het dak).

In de Twaalfmorgen woonden vroeger veel veenarbeiders. Tijdens het seizoen verdienden de baggermannen goed, wel het dubbele van het loon van een boerenknecht. Veenmeiden hielpen bij het treden van het veen en het keren van de turf. Men vulde het inkomen ’s winters aan met het schieten van eenden, het vangen van kieviten en visserij. Het was een hard bestaan, zeker toen de turfwinning op zijn einde liep.


8. Twaalfmorgen Recreatiegebied
Een ‘morgen’ is een middeleeuwse oppervlaktemaat. Het geeft de hoeveelheid land aan die een boer met een span ossen kon ploegen in één morgen. Normaal bestond een boerenhoeve uit zestien morgen. Niet bewijsbaar, maar wellicht leverde hier een ontginningsslag slechts twaalf, in plaats van zestien morgen op. Het land aan de overzijde van de weg is natuurreservaat van Staatsbosbeheer.


9. Oukoopsedijk 8, Wiltenburg
De monumentale poort geeft toegang tot een boerderij, waarachter het herenhuis ‘Wiltenburg’ lag. Het herenhuis is in of kort na 1798 gesloopt. Het schild op de toegangspoort is een replica van het wapenschild uit het herenhuis. De Latijnse spreuk betekent zoveel als ‘Al ben ik klein, ik wijk voor niets’.

Tot de Franse tijd heeft men van Wiltenburg altijd gedacht dat het een Vrije Heerlijkheid was. Dit hield in dat men geen belasting hoefde te betalen. Er heeft zelfs een galg op Wiltenburg gestaan, maar deze is nooit gebruikt.


10. Plas Broekvelden-Vettenbroek
In 1890 werd de plas Broekvelden-Vettenbroek als enige van de Reeuwijkse Plassen drooggemaakt. In 1925 gebeurde er een ramp, tijdens een storm stroomde de polder vol, maar een jaar later werd de polder weer drooggemaakt. Het droog houden van de polder was zeer duur, doordat de naast liggende plassen zo’n 4 meter hoger lagen. In 1964 kocht de gemeente Reeuwijk de hele polder op om zand te gaan winnen, wat verkocht werd aan de gemeente Gouda voor de aanleg van nieuwe stadswijken. In 1970 werd de polder weer onder water gezet en werden er recreatievoorzieningen aangelegd. De plas is nu beter bekend als de surfplas.

Bij de Surfplas is het natuur- en recreatiegebied de Reeuwijkse Hout. De surfplas heeft aan één zijde een groot zandstrand met speel- en ligweiden, waar ’s zomers volop gebruik van wordt gemaakt. De plas heeft een apart zwemgedeelte wat met drijflijnen is afgeschermd. Surfers vindt u het hele jaar op de plas, vandaar de naam ‘surfplas’. Ook voor natuur- en vogelliefhebbers heeft het gebied veel te bieden. ’s Winters komen er veel vogels ‘bijtanken’ op de plas en in het natuurgebied is een vogelobservatiescherm.


11. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Prinsendijkroute
Met deze wandelroute ontdekt u de polder en de Oude Hollandsche Waterlinie.De route is bewegwijzerd, volg de geel-rood-gele stickers. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.

Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. Zuidkade 2
Dit woonhuis langs de Dubbele Wiericke is het oudste pand in de kern Driebruggen. Het huis dateert uit de 17e eeuw en staat bekend als ‘Het Hoge Huys’. In 1995 is het huis gerestaureerd.


2. De Groendijk 2
Deze woning werd grotendeels gebouwd in de 18e eeuw. Het lijkt een boerderij, maar werd rond 1740 beschreven als een ‘woonhuis, winkel en tapperij’. Van 1749 tot 1973 heeft hier een bakkerij gezeten.

De Groendijk en het begin van het Westeinde volgen de loop van veenstroom de Oude Wetering. Het Westeinde is een in originele staat verkerende boerenbuurt.
Veenstroompjes zijn natuurlijk ontstane kleine stroompjes die het overtollige water uit het moerasgebied afvoerden. De veenstroompjes zijn altijd goed herkenbaar in het landschap en op kaarten door hun slingerende karakter. Het overige water in dit gebied, sloten, vaarten, kanalen, en dergelijke zijn allemaal gegraven door de pioniers en boeren en zijn over het algemeen helemaal recht. Veenstroompjes zijn dus echte overblijfselen van voor de ontginning van dit gebied.


3. Westeinde 63
Op de boerderij zelf staat ‘Anno 1860’, maar waarschijnlijk is de boerderij ouder. Er is al sprake van bebouwing sinds 1616. De voorgevel is in de vorm van een afgeknotte klokgevel. Links in de voorgevel zijn de kleine raampjes van de kaaskelder en de opkamer nog aanwezig.


4. Westeinde 31
Deze boerderij, ‘Welgelegen’ genaamd, is gebouwd in 1862. Karakteristiek is het hekje bij de voorgevel, dat toegang geeft tot de voortuin. Het zomerhuis naast de boerderij is gebouwd in 1901.


5. Westeinde 13
Dit rijksmonument is omstreeks 1735 gebouwd. De voorgevel is van gele ijsselsteentjes onder een witte pleisterlaag. Het opvallende bovenraam in de voorgevel is een zogenaamd ‘engelenvenster’ uit de 19e eeuw. De boerderij ligt op een kleilaag, een halve meter hoger dan de omgeving.


6. Westeinde 12
Deze boerderij is in 1848 gebouwd in donkerrode rijnsteen, wat toen een luxere steen was dan de gele ijsselsteentjes. De stal is wel van gele ijsselsteentjes gebouwd, om de kosten van de bouw niet te hoog te laten worden. Erg mooi aan de boerderij is de decoratief gesneden makelaar.


7. Kerkepad
Van de kerk naar het Westeinde loopt een smal paadje, ’t Kerkelaantje. Dit kerkepad werd gebruikt door de bewoners van het Westeinde om ’s zondags zonder omweg naar de kerk te kunnen lopen.


8. Kromme Kamp
De Kromme Kamp is een eigenaardig cirkelvormig perceel in een landschap waar alles overwegend recht is. Waarschijnlijk heeft een terpachtige vluchtplaats, ook wel ‘motte’, tussen de cirkelvormige sloten gelegen. Aangezien er tijdens recent onderzoek geen stenen zijn gevonden, kan het alleen om een houten burcht gaan. De eenvoudige burcht was niet meer dan een ringwal met houten palissade. Hij speelde ook een rol in de machtsstrijd tussen de bisschop van Utrecht en de graaf van Holland. In een oorkonde van de bisschop uit 1108 wordt een ridder Giselbert van Werdere (van Waarder) genoemd. Waarder betekent een ‘veilig, bewoonbaar stuk land omsloten door waterlopen’.


9. Dorp 15 Waarder, Nederlands Hervormde Kerk
Dit is een laatgotische kruiskerk met houten tongewelven. Het schip (middendeel) is in 1500 gebouwd. Het vijfzijdige koor en het dwarsschip zijn van 1450. De westgevel en de toren met de houten koepel op het dak zijn in 1774 gebouwd.


10. Tolbrug Nieuwerbrug
De tolbrug in Nieuwerbrug is de enige (particuliere) tolbrug in Nederland. In 1654 heeft Nieuwerbrug de ‘Keure ende Ordonnatie’ gekregen om tol te heffen voor het gebruiken van de brug. Waarom destijds een brug nodig was in het schaars bewoonde boerenland is nog steeds onopgehelderd. Maar sindsdien staat een brugwachter of tolgaarder bij het
hek op de brug.


11. Jaagpad Oude Rijn
In 1665 is een jaagpad langs de Oude Rijn aangelegd ten behoeve van de trekschuit tussen Bodegraven en Utrecht. Dit pad is nog steeds zichtbaar op de oever, nu is het een fietspad. De aanleg kostte 450.000 gulden, erg veel in die tijd. In de bochten stond een paal om de schuit de bocht door te kunnen trekken.


12. Fort Wierickerschans
Het Fort Wierickerschans behoorde tot de Oude Hollandse Waterlinie, die tot in de 19e eeuw het westen van Nederland beschermde tegen vijanden uit het oosten. Het Fort is in
1673 gebouwd. Toen het begin 19e eeuw zijn verdedigingsfunctie verloor werd het ‘hoofddepot van ’s Rijks Buskruit’ en later munitie opslag. Sinds 1998 is het Fort in bezit van Staatsbosbeheer.

In de Tachtigjarige oorlog (1568-1648) zetten de Hollanders voor het eerst strategisch belangrijke stukken land onder water (inundatie) als wapen in de strijd tegen de Spanjaarden. Deze strategie had succes en zo ontstond de Oude Hollandsche Waterlinie. Tussen de Enkele en Dubbele Wiericke is de Waterlinie op z’n smalst. Hier is het gebied onder water gezet in het rampjaar 1672, toen de Fransen Holland binnenvielen. De boeren verzetten zich tegen deze strategie. Uiteindelijk werden ze door onze soldaten gedwongen de dijken door te steken.


13. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Oude Dorpenroute
Met deze kanoroute ontdekt u de polder en oude veenstroompjes. Let op, er zijn twee overdraagplaatsen in deze route! De route is bewegwijzerd, volg de geel-rode palen. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.

Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. Oud Reeuwijkseweg 15
Deze boerderij, ‘Zomerlust’, uit het laatste kwart van de 19e eeuw heeft een halsgevel en een zogenaamd wolfsdak (een dak met een afgekipt puntje aan de voorzijde). Hier woonde en werkte ‘het boertje van Reeuwijk’, die in zijn tijd bekendheid oogstte als kruidendokter en wonderdokter.


2. Polder Tempel
Deze droogmakerij (drooggemalen plas) is één van de plassen van het Kleine Plassengebied geweest. Deze plassen zijn in de periode van 1879 tot 1878 drooggemalen. Het grote plassengebied, de Reeuwijkse Plassen, zijn na veel onenigheid niet drooggemaakt. De oorsprong van de opmerkelijke naam van deze polder is onbekend.


3. De Ringdijk
De brede Wonnewetering langs de kruin van de Ringdijk was een belangrijke scheepvaartroute tussen Reeuwijk en Bodegraven. Tot 1960 zeilden grondschippers met Westlanders en Kagenaars. Zij vervoerden zand, aarde en mest. Bij tegenwind werd de Wonnedijk gebruikt als jaagpad. Wonne betekent liefelijk.

Water zoekt altijd het laagste punt in het landschap. In de droogmakerij die u overziet, stroomt langzaam kwelwater binnen. Onder aan de grasdijk kunt u de kwelplekken met bruin ijzerhoudend water zelf ontdekken.


4. Veenstroom Oud Bodegraven
U vaart hier door een veenstroompje. Dit zijn natuurlijke beken die het overtollige regenwater uit het veenmoeras afvoerden. De veenstroompjes zijn nog altijd goed herkenbaar in het landschap door hun slingerende karakter. Het overige water in dit gebied - sloten, vaarten, kanalen - is recht, omdat het allemaal met de hand is gegraven door de ontginners.


5. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Graven en Bisschoppenroute
Met deze kanoroute ontdekt u de polder en Oude Hollandsche Waterlinie. Let op, deze route is alleen voor ervaren kanovaarders en is één overdraagplaats in deze route! De route is bewegwijzerd, volg de geel-rode palen. Hier kunt u de route bekijken of downloaden en printen.

Klik op de kaart voor een vergroting.
Download de
kaart als pdf.

De folder van deze route is voor 1,50 euro verkrijgbaar
bij de VVV en ANWB in het Groene Hart.

Objecten langs de route
(aangegeven in de kaart met een cijfer in een geel bolletje)

1. Goejanverwellesluis
De eerste sluis op deze plaats is gebouwd na het graven van de Dubbele Wiericke in 1366. Via deze sluis kan je richting de Oude Rijn varen (Bodegraven, Woerden). In de eerste helft van de 20e eeuw werden per week wel 100 schepen geschut.


2. Prinsesseboerderij
In 1787 werd Wilhelmina van Pruisen (de vrouw van stadhouder Willem V) aangehouden door rebellen, de antimonarchisten, op haar reis van Nijmegen naar Den Haag. Zij werd naar Hekendorp gebracht en moest overnachten in de boerderij van Adriaan van Leeuwenhoek. Deze boerderij werd later de Prinsesseboerderij genoemd.


3. Vrouwe Justitia
Deze vrouwe Justitia zonder blinddoek is waarschijnlijk de laatste bestaande kaak- of schandpaal in Nederland. Het aan de kaak stellen was voor de Franse Revolutie de meest toegepaste ‘erestraf’, voor bijvoorbeeld meineed, ontrouw, inbraak en belediging. In Nederland is het gebruik van schandpalen in 1854 officieel afgeschaft.


4. Fort Wierickerschans
Het in 1673 gebouwde Fort Wierickerschans behoorde tot de Oude Hollandse Waterlinie, die tot in de 19e eeuw het westen van Nederland beschermde tegen vijanden uit het oosten. Toen het begin 19e eeuw zijn verdedigingsfunctie verloor werd het ‘hoofddepot van ’s Rijks Buskruit’ en later minutie opslag. Sinds 1998 is het Fort in bezit van Staatsbosbeheer.


5. Jaagpad Oude Rijn
In 1665 is een jaagpad langs de Oude Rijn aangelegd ten behoeve van de trekschuit tussen Bodegraven en Utrecht. Dit pad is nog steeds zichtbaar op de oever, nu is het een fietspad. De aanleg kostte 450.000 gulden, erg veel in die tijd. In de bochten stond een paal om de schuit de bocht door te kunnen trekken.


6. Tolbrug Nieuwerbrug
De tolbrug in Nieuwerbrug is de enige (particuliere) tolbrug in Nederland. In 1654 heeft Nieuwerbrug de ‘Keure ende Ordonnatie’ gekregen om tol te heffen voor het gebruiken van de brug.


7. 't Wapen
Een gezellig trefpunt met terras aan het water. Ideaal rustpunt tijdens uw tocht door het Reeuwijkse Land.
Notaris d’Aumerielaan 17 - Reeuwijk
Tel. (0182) 39 23 64 - www.wapenvanreeuwijk.nl

Terug naar boven